Wanneer beukenhaag snoeien?
Wanneer een beukenhaag snoeien? Eind juni, en zo doet u het goed
De beukenhaag is de meest aangeplante haag in Zuid-Holland, en de vraag die ik er het vaakst over krijg is simpel: wanneer moet hij geknipt worden? Het antwoord is net zo simpel, als u een paar regels aanhoudt.

Het korte antwoord
Snoei een beukenhaag één keer goed rond eind juni, als de eerste groei is afgehard, en geef hem eventueel een lichte tweede beurt tussen eind augustus en half september. Niet in de volle zon op een hete dag, niet bij vorst, en niet na half september. Controleer eerst op nesten. Een verwaarloosde haag zet u in februari of maart terug, voordat de knoppen open gaan.
In het kort
- Beste moment
- Eind juni, als het jonge blad is afgehard
- Tweede beurt
- Licht, tussen eind augustus en half september
- Gereedschap
- Scherpe heggenschaar, draad, zeil
- Vorm
- Onderaan iets breder dan bovenaan
- Zelf doen
- Tot anderhalve meter hoog is het goed te doen
- Niet snoeien
- Bij vorst, op een hete dag, met nesten erin, na half september
- Januari: liever niet
- Februari: kan ook
- Maart: kan ook
- April: met rust laten
- Mei: met rust laten
- Juni: beste moment
- Juli: kan ook
- Augustus: kan ook
- September: kan ook
- Oktober: liever niet
- November: liever niet
- December: liever niet
- Beste moment
- Kan ook
- Liever niet
- Met rust laten
- JanuariVorst. De haag staat stil, het bruine winterblad blijft zitten; afblijven.
- FebruariAlleen voor terugzetten tot in het oude hout, voordat de knoppen zwellen. Liefst in twee jaar.
- MaartBegin maart is het laatste moment voor terugzetten. Vanaf half maart begint het broedseizoen.
- AprilLaten groeien. Het jonge blad is nog slap en de merels zitten op het nest.
- MeiNog even wachten: wie nu knipt, kijkt in juli alweer naar een rommelige haag.
- JuniDe hoofdbeurt, rond de langste dag. Eerst op nesten controleren.
- JuliBegin juli kan de hoofdbeurt nog; later in de maand wordt de haag niet meer zo mooi strak.
- AugustusVanaf eind augustus een lichte tweede beurt: alleen de nieuwe scheuten.
- SeptemberTot half september. Daarna harden nieuwe scheuten niet meer af voor de vorst.
- OktoberNiet meer snoeien. Wat nu nog uitloopt, vriest kapot en wordt bruin.
Waarom eind juni het beste moment is
Een beuk groeit in het voorjaar in één keer uit. Dat jonge blad is eerst slap en lichtgroen; rond de langste dag is het afgehard en donkerder. Snoeit u dan, dan blijft de haag de hele zomer strak en krijgt hij nog net genoeg tijd om de snoeiwonden dicht te laten groeien.
Snoeit u eerder, in mei, dan loopt de haag daarna opnieuw uit en staat hij in juli alweer rommelig. Snoeit u pas in augustus, dan heeft u de hele zomer naar een ruige haag gekeken. Eind juni is het moment waarop u met één beurt het meeste bereikt.
Wilt u een haag die strak blijft tot de winter, geef hem dan een lichte tweede beurt tussen eind augustus en half september. U haalt dan alleen de nieuwe scheuten weg. Later in het jaar laat ik een beukenhaag met rust: wat in oktober nog uitloopt, hardt niet meer af voor de vorst en wordt bruin.

Eerst kijken: zitten er vogels in?
Een dichte beukenhaag is een geliefde nestplek voor merels, heggenmussen en winterkoninkjes. Het broedseizoen loopt in Nederland ongeveer van half maart tot half juli, en een nest dat in gebruik is, is wettelijk beschermd. Loop daarom voor het snoeien rustig langs de haag en kijk of er vogels in en uit vliegen.
Zit er een nest met eieren of jongen in, dan wacht u met dat deel van de haag tot de jongen zijn uitgevlogen. Meestal is dat een kwestie van twee tot drie weken. De haag heeft daar geen last van; de vogels wel als u het niet doet.

Het gereedschap dat het verschil maakt
Voor een haag tot een meter of tien gebruik ik het liefst een scherpe heggenschaar met lange bladen, voor langere hagen een accuheggenschaar. Het belangrijkste woord is scherp: een botte schaar rafelt het blad, en gerafeld blad wordt binnen een week bruin aan de randen. Dat is de bruine waas die u na het snoeien bij veel hagen ziet.
Verder zet ik altijd een draad. Twee stokken, een strak gespannen lijn op de gewenste hoogte, en de bovenkant wordt recht. Op het oog knippen gaat bij de eerste meters goed en daarna niet meer. Een zeil onder de haag scheelt het halve opruimwerk.
Staat de haag hoger dan u comfortabel kunt reiken, gebruik dan een stabiel platform of een trapje met brede voet op vlakke grond. Een gewone huishoudtrap op een zacht gazon is de meest voorkomende oorzaak van ongelukken bij het snoeien.
De vorm: onderaan iets breder dan bovenaan
Een haag die van onder tot boven even breed is, of bovenaan zelfs breder, wordt na een paar jaar kaal aan de voet. Het onderste blad krijgt dan geen licht meer. Knip de zijkanten daarom met een lichte helling, zodat de haag per meter hoogte een paar centimeter smaller wordt naar boven toe. U ziet het nauwelijks, de haag merkt het wel.
Laat elk jaar een centimeter of twee van de nieuwe groei staan. Knipt u ieder jaar exact op dezelfde lijn terug, dan verdichten de scheuten zich zo dat er een korst ontstaat waar geen licht meer doorheen komt. Een haag die elk jaar een fractie mag groeien, blijft van binnen gezond en dicht.

Jonge haag, oude haag en de verwaarloosde haag
Een pas geplante beukenhaag knipt u de eerste twee jaar licht, maar wel elk jaar: de nieuwe scheuten ongeveer de helft inkorten. Zo vertakt de haag zich van onderaf en wordt hij dicht. Wie een jonge haag ongemoeid laat om hem snel hoog te krijgen, krijgt een hoge, maar doorzichtige haag.
Een beuk verdraagt terugzetten goed. Een te brede of uitgegroeide haag kan in februari of begin maart, voordat de knoppen zwellen, flink worden teruggesnoeid tot in het oude hout. Ik doe dat bij voorkeur in twee jaar: eerst de ene zijkant en de bovenkant, het jaar erna de andere kant. Dan houdt u altijd een groene kant en herstelt de haag zonder gaten.
Geef een teruggezette haag in het voorjaar compost of een organische meststof en water in droge weken. Dat eerste groeiseizoen bepaalt hoe de haag er de komende tien jaar bij staat.


Bruin blad in de winter is geen probleem
Een beukenhaag die in de zomer is geknipt, houdt zijn verdorde blad vaak de hele winter vast en laat het pas in het voorjaar los als de nieuwe knoppen uitlopen. Dat is normaal en zelfs prettig: de haag blijft ook in januari dicht. Een haag die ieder blad verliest, is meestal een haag die in de herfst te laat of te hard is gesnoeid.

Wat u nodig heeft
- Heggenschaar met lange bladen
Voor hagen tot een meter of tien. Scherp, anders rafelt het blad en wordt de rand binnen een week bruin.
- Accuheggenschaar
Voor lange hagen. Licht, geen snoer, en de bladen vlak tegen de haag houden.
- Twee stokken en een draad
Strak gespannen op de gewenste hoogte. Het enige wat een rechte bovenkant garandeert.
- Zeil
Onder de haag voordat u begint. Scheelt het halve opruimwerk.
- Platform of trap met brede voet
Alleen op vlakke, vaste grond. Nooit een huishoudtrap op een zacht gazon.
- Werkhandschoenen
Beukentwijgen zijn taai en de bladen van de schaar zijn scherp.
Zo snoei ik een beukenhaag, stap voor stap
1Nesten controleren, zeil leggen, draad spannen
Loop de haag rustig langs en kijk of er vogels in en uit vliegen. Leg een zeil onder de haag. Zet aan beide uiteinden een stok en span een lijn op de gewenste hoogte, strak en waterpas.
2Zijkanten van onder naar boven
Knip de zijkanten met lange, rustige halen van onder naar boven, met een lichte helling naar binnen. Houd de bladen vlak tegen de haag en laat een centimeter of twee nieuwe groei staan.
3Bovenkant langs de draad
Knip de bovenkant langs de draad, van u af en in één richting, met de bladen vlak. Werk de hoeken als laatste bij, zodat ze scherp blijven.
4Een paar meter terug en kijken
Stap van de haag af en kijk er langs, van beide kanten. Oneffenheden ziet u alleen van een afstand. Werk bulten bij met kleine knipjes; wat te diep is gegaan, groeit in een maand dicht.
5Opruimen en nazorg
Veeg het snoeisel bij elkaar en voer het af. Geef in een droge week één keer flink water. Mest heeft de haag in de zomer niet nodig; hij staat nu een maand strak.
Wat ik vaak mis zie gaan
- Snoeien in de volle zon op een hete dag: het vers geknipte blad verbrandt en de haag krijgt een bruine rand die pas bij de volgende beurt verdwijnt.
- De bovenkant breder laten dan de voet: binnen een paar jaar is de haag onderaan kaal.
- Een botte of vuile schaar: gerafeld blad wordt bruin, en ziekten gaan makkelijker van haag naar haag.
- Te laat in het jaar snoeien, in oktober of november: de nieuwe scheuten vriezen kapot.
- Elk jaar exact op dezelfde lijn terugknippen: de haag vormt een dichte korst en holt van binnen uit.
- Op het oog knippen zonder draad: na tien meter loopt de bovenkant altijd scheef.
Wanneer u mij beter kunt bellen
Een haag tot anderhalve meter hoog en een meter of twintig lang is prima zelf te doen met een goede schaar en een vrije ochtend. Hogere hagen, lange hagen langs de hele erfgrens, een haag die jaren niet is geknipt of een haag die u wilt terugzetten tot in het oude hout: dat doe ik liever voor u. Ik neem het platform, het gereedschap en de afvoer van het snoeisel mee, en de haag staat er in één dag weer strak bij. Veel klanten laten de juni-beurt bij mij en doen de lichte septemberbeurt zelf.
Verder lezen: Burgerlijk Wetboek Boek 5, artikel 42 (beplanting bij de erfgrens).

